اختلالات گفتار و زبان

مقدمه :

زبان پيچيده ترين فرايندي است که انسان در طول حيات خود آن را مي آموزد . در واقع زبان يکي از وجوه تمايز انسان و حيوان و يکي از راههاي ارتباط برقرار کردن با خود و ديگران است هر گاه اين ارتباط ، به هر دليلي دچار نقص شود ، برتمام جوانب شخصيتي فرد تأثير گذارده و وي را با مشکل مواجه خواهد ساخت .

اختلالات ارتباطي :

اختلالات ارتباطي شامل موارد زير مي باشد ،

الف ) اختلالات زبان Language Disorder

ب ) اختلالات گفتاري Speech Disorder

اختلالات زبان :

I )تأخير در رشد گفتار و زبان

منظور از کودک دچار تأخير در رشد گفتار و زبان کودکي است که از جهت رشد جنبه هاي گفتاري و درکي از کودکان همسن خود در سطح پايين تري قرار داد .

اين اختلال در اثر عوامل زير در کودک به وجود مي آيد :

  1. اختلالات جسمي و فيزيکي : مثل عقب ماندگي ذهني - نقص شنوايي - فلج مغزي

  2. اختلالات محيطي : منظور محيط بدون گفتار ( والديني که با فرزندشان به ميزان کافي صحبت نمي کنند ) و مشکلات عاطفي همراه با الگوهاي اشتباه والدين است .

  3. اختلالات عصبي رواني : مثل کودکاني که بدليل اختلالات شخصيتي حتي حاضر به برقراري تماس چشمي نمي باشند از علائم آن خودآزاري - خيرگي ممتد و علاقه به اشياء به گونه مرضي را مي توان نام برد که اين عوامل موجبات عدم ارتباط را فراهم مي کنند .

II )اختلالات زبان بعد از دوره رشد :

اين اختلال در اثر عواملي مثل سکته مغزي - تومور - ضربات مغزي ناشي از تصادفات و ضربه هاي ديگر به سر و عفونت هاي مغزي که باعث آسيب به مناطق گفتاري مغز مي شوند ايجاد مي شود . اين بيماران گفته هاي ديگران را به درستي درک نمي کنند و گفتاري نامفهوم يا تلگرافي دارند .

در ساير جنبه هاي ارتباطي مثل نوشتن و خواندن و انجام محاسبه رياضي نيز دچار اشکال مي شوند ولي در اين بيماران شخصيت حفظ شده و متوجه دنياي اطراف خود نمي باشند واز علائم غير گفتاري مثل حرکات چهره و ... متوجه دنياي اطراف خود بوده ولي قادر به برقراري ارتباط نيستند .

* اختلالات گفتاري :

I ) اختلالات توليدي ( تلفظي )

اشکال در نحوه تلفظ صداها که در اثر عواملي مثل شکاف کام و لب ، ضف عضلاني لبها ، فقر آموزشي ، کمبودهاي عاطفي و صحبت کردن والدين به صورت بچه گانه و ... ايجاد مي شود .

از انواع خطاهاي توليدي مي شود موارد زير را مثال زد .

تاکسي ... تلفظ مي شود ... تاسکي

پروانه .... تلفظ مي شود ... پوانه

پنير ... تلفظ مي شود ... پندير

کتاب .... تلفظ مي شود ... ئتاب

کودک به طور ميانگين تا سن ۴ سالگي قادر است همه صداها را به درستي تلفظ کند اما بسياري از کودکان تا سن ۸ سالگي به مهارت و تبحر کامل در تلفظ صداها دست نمي يابند .

II ) اختلالات صدا :

صدا نيز مانند ظاهر افراد بسيار متفاوت و بي ثبات است و با تغيير محيط تغيير عواطف و همچنين مشکلات زندگي دگرگون مي شود صداي هر فرد بايد با سن ، جنس و جثه فرد سازگار باشد . مثلاً يک مرد نبايد صداي زنانه ( زير ) داشته باشد و يا يک زن نبايد صداي مردانه ( بم ) داشته باشد .

صدا بايد خوشايند بوده و احساس نامطلوب در شنونده به وجود نياورد در نتيجه نبايد داراي گرفتگي خشونت يا تودماغي بودن به طور دائم ( بجز موارد سرماخوردگي که بيش از چند روز طول نمي کشد ) باشد .

III ) اختلال در ريتم يا رواني گفتار ( لکنت زبان ) :

لکنت زبان هنگامي اتفاق مي افتد که در جريان گفتار به طور غيرعادي وقفه ايجاد مي شود علائم لکنت عبارتند از : تکرار در آغاز کلمه يا جمله - تنشهاي فيزيکي - کشيدن صداها - توقف در گفتار فرم تنفس نادرست و در مراحل شديدتر حرکاتي مثل چشمک زدن ، بيرون آوردن زبان و قفل شدن فک و ... همراه لکنت خواهد بود .

* اختلالات يادگيري :

در دانش آموزان دبستاني ، با افرادي با هوش طبيعي و سالم بودن حواس مختلف ( بينايي و شنوايي و غيره ) همراه با برخورداري از امکانات آموزشي خوب مواجه مي شويم که موارد را فرا گرفته و زود فراموش مي کنند . اين کودکان ممکن است در شناخت و تطابق حروف و کلمات ، خواندن ، بخش کردن و ديکته نويسي دچار مشکل باشند که همراه با کمبود توجه و تمرکز يا دقت بيش از اندازه مي باشد ساير علائمي که همراه اين مشکل است اختلال در کپي کردن موارد نوشته شده ، وارونه نويسي ( پ به صورت وارونه نوشته مي شود ). عدم تثبيت برتري طرفي و عدم هماهنگي در حرکات بدن و ... است . کودکاني با اين علائم دچار اختلال يادگيري هستند و نياز به برنامه هاي آموزشي خاص دارند .

کليه اختلالات گفتار و زبان که در بالا ذکر شد به کمک برنامه هاي گفتار درماني و آموزشهاي ويژه قابل درمان مي باشد .

RAHMATOLLAH KHARAZMI RAHIMABADI"
رحمت اله خوارزمی رحیم آبادی
IRANEDU@GMAIL.COM   ,  SPSS3000@GMAIL.COM
مرکز اصلاح اختلالات یادگیری ایران"CCLD"
Iranian Correction Center for Learning Disorders
Researcher&Clinical Guide In  CCLD Dehkhoda "Correction Center For Learning Disorders" –Guilan-Iran

RAHMATOLLAH KHARAZMI RAHIMABADI"
رحمت اله خوارزمی رحیم آبادی
IRANEDU@GMAIL.COM   ,  SPSS3000@GMAIL.COM
مرکز اصلاح اختلالات یادگیری ایران"CCLD"
Iranian Correction Center for Learning Disorders
Researcher&Clinical Guide In  CCLD Dehkhoda "Correction Center For Learning Disorders" –Guilan-Iran

RAHMATOLLAH KHARAZMI RAHIMABADI"
رحمت اله خوارزمی رحیم آبادی
IRANEDU@GMAIL.COM   ,  SPSS3000@GMAIL.COM
مرکز اصلاح اختلالات یادگیری ایران"CCLD"
Iranian Correction Center for Learning Disorders
Researcher&Clinical Guide In  CCLD Dehkhoda "Correction Center For Learning Disorders" –Guilan-Iran